॥ श्रीहरि:॥

gstlogo
हिन्दीarrowdown
व्रत परिचय

पंडित हनूमान शर्मा

हिन्दी/संस्कृत

सभी देशों तथा धर्मोंमें व्रतका महत्त्वपूर्ण स्थान है। व्रतसे मनुष्यकी अन्तरात्मा शुद्ध होती है। इससे ज्ञानशक्ति, विचारशक्ति, बुद्धि, श्रद्धा, मेधा, भक्ति तथा पवित्रताकी वृद्धि होती है; अकेला एक उपवास सैकड़ों रोगोंका संहार करता है, नियमत: व्रत तथा उपवासोंके पालनसे उत्तम स्वास्थ्य एवं दीर्घजीवनकी प्राप्ति होती है— यह सर्वथा निर्विवाद है।
व्रत-परिचय के लेखक पं० श्रीहनूमानजी शर्मा बड़े उच्चकोटिके विद्वान्, शास्त्रानुरागी तथा धर्मपरायण व्यक्ति थे। व्रतकथा-प्रेमियों तथा विद्वान् ब्राह्मणोंकी उपयोगिताके लिये परिशिष्टमें कुछ मूल आवश्यक कथाएँ दे दी गयी हैं।
  • प्रथम पृष्ठ
  • नम्र निवेदन
  • +
    व्रत-परिचय
    • पूर्वांग
    • तिथ्यादिका निर्णय
  • +
    चैत्रके व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष
      • (१) गौरीव्रत
      • (२) होलामहोत्सव
      • (३) संकष्टचतुर्थीव्रत
      • (४) शीतलाष्टमी
      • (५) संतानाष्टमी
      • (६) कृष्णैकादशी
      • (७) वारुणीयोग*
      • (८) प्रदोषव्रत
      • (९) केदारदर्शन
      • (१०) चैत्री अमा
      • (११) वह्निव्रत
      • (१२) पितृव्रत
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) संवत्सर
      • (२) संवत्सरपूजन
      • (३) तिलकव्रत
      • (४) आरोग्यव्रत
      • (५) विद्याव्रत
      • (६) नवरात्र
      • (७) पंचरात्र
      • (८) बालेन्दुव्रत
      • (९) नेत्रव्रत
      • (१०) दोलनोत्सव
      • (११) गौरीतृतीया
      • (१२) ईश्वर-गौरी
      • (१३) गौरीविसर्जन
      • (१४) श्रीव्रत
      • (१५) लक्ष्मीव्रत
      • (१६) सौभाग्यव्रत
      • (१७) कुमारव्रत
      • (१८) मोदनव्रत
      • (१९) नामसप्तमी
      • (२०) सूर्यव्रत
      • (२१) अशोककलिकाप्राशनव्रत
      • (२२) भवानीव्रत
      • (२३) रामनवमी
      • (२४) मातृकाव्रत
      • (२५) शुक्लैकादशी
      • (२६) मदनद्वादशी
      • (२७) मदनपूजा
      • (२८) प्रदोषव्रत
      • (२९) चैत्री पूर्णिमा
      • (३०) तिथीशपूजन
      • (३१) हनुमद्‍व्रत
  • +
    वैशाखके व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष
      • (१) वैशाखस्नान
      • (२) संकष्टचतुर्थी
      • (३) चण्डिकानवमी
      • (४) कृष्णैकादशी
      • (५) प्रदोषव्रत
      • (६) अमाव्रत
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) अक्षयतृतीया
      • (२) पुत्र-प्राप्तिव्रत
      • (३) निम्बसप्तमी
      • (४) कमलसप्तमी
      • (५) शर्करासप्तमी
      • (६) वैशाखी अष्टमी
      • (७) श्रीजानकी-नवमी
      • (८) वैशाखशुक्लैकादशी
      • (९) मधुसूदनपूजा
      • (१०) कामदेवव्रत
      • (११) पुत्रादिप्रद प्रदोषव्रत
      • (१२) नृसिंह-जयन्तीव्रत
      • (१३) कदलीव्रत
      • (१४) वैशाखी व्रत
  • +
    ज्येष्ठके व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष
      • (१) संकष्टचतुर्थीव्रत
      • (२) कृष्णैकादशीव्रत
      • (३) प्रदोषव्रत
      • (४) अमाव्रत
      • (५) वटसावित्रीव्रत
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) करवीरव्रत
      • (२) रम्भाव्रत
      • (३) पार्वती-पूजा
      • (४) शिव-पूजा
      • (५) उमा ब्राह्मणी
      • (७) गंगा-पूजन—
      • (८) निर्जलैकादशीव्रत
      • (९) जलधेनुदान
      • (१०) दुर्गन्धि-दुर्भाग्यनाशक व्रत
      • (११) शुक्लप्रदोष
      • (१२) पंचतपव्रत
      • (१३) बिल्वत्रिरात्रिव्रत
  • +
    आषाढ़के व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष
      • (१) संकष्टचतुर्थीव्रत
      • (२) एकादशीव्रत
      • (३) प्रदोषव्रत
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) रथयात्रा
      • (२) स्कन्दषष्ठीव्रत
      • (३) विवस्वान‍्व्रत
      • (४) महिषघ्नीव्रत
      • (५) ऐन्द्रीपूजन
      • (६) शुक्लैकादशीव्रत
      • (७) स्वापमहोत्सव
      • (८) वामनपूजा
      • (९) प्रदोषव्रत
      • (१०) हरिपूजा
      • (११) कोकिलाव्रत
      • (१२) अम्बिकाव्रत
      • (१३) विश्वेदेवपूजन
      • (१४) शिवशयनव्रत
      • (१५) वायुधारिणी पूर्णिमा
      • (१६) व्यासपूजा पूर्णिमा
  • +
    श्रावणके व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष
      • (१) अशून्यशयनव्रत
      • (२) कज्जली तृतीया
      • (३) स्वर्णगौरीव्रत
      • (४) संकष्टचतुर्थी
      • (५) शीतलासप्तमी
      • (६) कुमारीपूजा
      • (७) कृष्णैकादशी
      • (८) प्रदोषव्रत
      • (९) अमाव्रत
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) दूर्वागणपति
      • (२) नागपंचमी
      • (३) पापनाशिनी सप्तमी
      • (४) दुर्गाव्रत
      • (५) शुक्लैकादशीव्रत
      • (६) पवित्रार्पणविधि
      • (७) दधिव्रत
      • (८) प्रदोषव्रत
      • (९) रक्षाबन्धन
      • (१०) श्रवणपूजन
      • (११) ऋषितर्पण
      • (१२) मंगला गौरीव्रत
  • +
    भाद्रपदके व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष
      • (१) कज्जलीतृतीया
      • (२) विशालाक्षीयात्रा
      • (३) संकष्टचतुर्थी
      • (४) बहुलाव्रत
      • (५) चन्द्रषष्ठी
      • (६) पुत्रव्रत
      • (७) जन्माष्टमी
      • (८) उमा-महेश्वरव्रत
      • (९) कालाष्टमी
      • (१०) गोगानवमी
      • (११) दुर्गाबोधन
      • (१२) कृष्णैकादशीव्रत
      • (१३) वत्सद्वादशी
      • (१४) प्रदोषव्रत
      • (१५) कुशग्रहणी
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) महत्तमाख्यशिवव्रत
      • (२) मौनव्रत
      • (३) हरितालिका
      • (४) सिद्धिविनायकव्रत
      • (५) शिवाचतुर्थी
      • (६) ऋषिपंचमी
      • (७) सूर्यषष्ठी
      • (८) चम्पाषष्ठी
      • (९) फलसप्तमी
      • (१०) मुक्ताभरण
      • (११) श्रीराधाष्टमी
      • (१२) दूर्वाष्टमी
      • (१३) महालक्ष्मीव्रत
      • (१४) नन्दानवमी
      • (१५) दशावतारव्रत
      • (१६) शुक्लैकादशी
      • (१७) कटिपरिवर्तनोत्सव
      • (१८) प्रदोषव्रत
      • (१९) अनन्तव्रत
      • (२०) पालीव्रत
      • (२१) कदलीव्रत
  • +
    आश्विनके व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष (महालय)
      • (१) पितृव्रत
      • (२) संकष्टचतुर्थी
      • (३) पुत्रीयव्रत
      • (४) कृष्णैकादशी
      • (५) संन्यासीय श्राद्ध
      • (६) पितृश्राद्ध
      • (७) प्रदोषव्रत
      • (८) दुर्मरणश्राद्ध
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) अशोकव्रत
      • (२) नवरात्रव्रत
      • (३) पुण्यप्रदा
      • (४) सिन्दूरतृतीया
      • (५) रथोत्सवचतुर्थी
      • (६) शान्तिपंचमी
      • (७) उपांगललिताव्रत
      • (८) बिल्वनिमन्त्रण
      • (९) बिल्वसप्तमी
      • (१०) सरस्वतीशयनसप्तमी
      • (११) महाष्टमी
      • (१२) महानवमी
      • (१३) भद्रकालीव्रत
      • (१४) रथनवमी
      • (१५) शौर्यव्रत
      • (१६) नवरात्रसमाप्ति
      • (१७) विजयादशमी
      • (१८) अपराजिता-पूजा
      • (१९) रावण-वध
      • (२०) शुक्लैकादशी
      • (२१) पुत्रप्राप्तिव्रत
      • (२२) पद्मनाभव्रत
      • (२३) प्रदोषव्रत
      • (२४) कोजागरव्रत
      • (२५) शरत्पूर्णिमा
  • +
    कार्तिकके व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष
      • (१) कार्तिकस्नान
      • (२) करकचतुर्थी (करवाचौथ)
      • (३) दशरथपूजा
      • (४) दम्पत्यष्टमी
      • (५) कृष्णैकादशी
      • (६) गोवत्सद्वादशी
      • (७) नीराजनद्वादशी
      • (८) यम-दीपदान
      • (९) धनत्रयोदशी
      • (१०) गोत्रिरात्र
      • (११) रूपचतुर्दशी
      • (१२) हनुमज्जन्म-महोत्सव
      • (१३) यम-तर्पण
      • (१४) दीपदान
      • (१५) नरकचतुर्दशी
      • (१६) कार्तिकी अमावास्या
      • (१७) कौमुदी-महोत्सव
      • (१८) दीपावली
      • (१९) लक्ष्मीपूजन
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) गोवर्धनपूजा
      • (२) अन्नकूट
      • (३) मार्गपाली
      • (४) यमद्वितीया
      • (५) नागव्रत
      • (६) जयापंचमी
      • (७) वह्निमहोत्सव
      • (८) शाकसप्तमी
      • (९) गोष्ठ-(गोप-) अष्टमी
      • (१०) नवमीव्रत
      • (११) सार्वभौमव्रत
      • (१२) आशादशमी
      • (१३) आरोग्यव्रत
      • (१४) राज्यप्राप्तिव्रत
      • (१५) ब्रह्मप्राप्ति-व्रत
      • (१६) शुक्लैकादशी
      • (१७) प्रबोधैकादशीकृत्य
      • (१८) भीष्मपंचक
      • (१९) तुलसीविवाह
      • (२०) तुलसीवास
      • (२१) ब्रह्मकूर्च
      • (२२) पाषाणचतुर्दशी
      • (२३) वैकुण्ठचतुर्दशी
      • (२४) कार्तिकी
      • (२५) कार्तिकीका उद्यापन
  • +
    मार्गशीर्षके व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष
      • (१) धन्यव्रत
      • (२) संकष्टचतुर्थीव्रत
      • (३) अनघाव्रत
      • (४) भैरवजयन्ती
      • (५) कालाष्टमी
      • (६) कृष्णैकादशीव्रत
      • (७) प्रदोषव्रत
      • (८) गौरीतपव्रत
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) धन्यव्रत
      • (२) पितृपूजन
      • (३) कृच्छ्रचतुर्थी
      • (४) वरचतुर्थी
      • (५) नागपंचमी
      • (६) श्रीपंचमी
      • (७) स्कन्दषष्ठी
      • (८) त्रितयसप्तमी
      • (९) मित्रसप्तमी
      • (१०) विष्णुसप्तमी
      • (११) नन्दासप्तमी
      • (१२) भद्रासप्तमी
      • (१३) निक्षुभार्कचतुष्टय
      • (१४) नन्दिनी
      • (१५) पदार्थदशमी
      • (१६) धर्मत्रयव्रत
      • (१७) दशादित्यव्रत
      • (१८) शुक्लैकादशी
      • (१९) व्यंजनद्वादशी
      • (२०) द्वादशादित्यव्रत
      • (२१) जनार्दनपूजा
      • (२२) अनंगत्रयोदशी
      • (२३) यमादर्शन
      • (२४) पिशाचमोचनयात्रा
      • (२५) शिवचतुर्दशीव्रत
  • +
    पौषके व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष
      • (१) संकष्टचतुर्थी
      • (२) अष्टकाश्राद्ध
      • (३) रुक्मिणी-अष्टमी
      • (४) कृष्णैकादशी
      • (५) सुरूपद्वादशी
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) आरोग्यव्रत
      • (२) विधिपूजा
      • (३) उभयसप्तमी
      • (४) मार्तण्डसप्तमी
      • (५) महाभद्रा
      • (६) जयन्ती अष्टमी
      • (७) शुक्लैकादशी
      • (८) सुजन्मद्वादशी
      • (९) घृतदान
      • (१०) विरूपाक्षपूजन
      • (११) ईशानव्रत
  • +
    माघके व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष
      • (१) माघस्नान
      • (२) वक्रतुण्डचतुर्थी
      • (३) संकष्टचतुर्थी
      • (४) सर्वाप्तिसप्तमी
      • (५) कृष्णैकादशी
      • (६) माघी अमा
      • (७) विधिपूजा
      • (८) अर्धोदय
      • (९) पात्रदान
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) गुड़-लवणदानव्रत
      • (२) वरदा चतुर्थी
      • (३) गौरीव्रत
      • (४) कुण्डचतुर्थी
      • (५) ढुण्ढिपूजा
      • (६) शान्तिचतुर्थी
      • (७) अंगारकचतुर्थी
      • (८) गणेशव्रत
      • (९) सुखचतुर्थी
      • (१०) यमव्रत
      • (११) श्रीपंचमी-वसन्तपंचमी
      • (१२) मन्दारषष्ठी
      • (१३) दारिद्रॺहरषष्ठी
      • (१४) भानुसप्तमी
      • (१५) महती सप्तमी
      • (१६) रथांकसप्तमी
      • (१७) पुत्रसप्तमी
      • (१८) सप्तसप्तमी
      • (१९) भीष्माष्टमी
      • (२०) शुक्लैकादशी
      • (२१) तिलद्वादशी
      • (२२) भीमद्वादशी
      • (२३) दिनत्रयव्रत
      • (२४) माघी पूर्णिमा
      • (२५) महामाघी
  • +
    फाल्गुनके व्रत
    • +
      कृष्णपक्ष
      • (१) संकष्टचतुर्थी
      • (२) जानकीव्रत
      • (३) कृष्णैकादशी
      • (४) प्रदोष
      • (५) शिवरात्रि
      • (६) मासशिवरात्रि
      • (७) फाल्गुनी अमा
    • +
      शुक्लपक्ष
      • (१) पयोव्रत
      • (२) मधुकतृतीया
      • (३) अविघ्नकरव्रत
      • (४) मनोरथचतुर्थी
      • (५) अर्कपुटसप्तमी
      • (६) त्रिवर्गेष्टदा सप्तमी
      • (७) कामदा सप्तमी
      • (८) कल्याणसप्तमी
      • (९) द्वादशसप्तमी
      • (१०) लक्ष्मी-सीताष्टमी
      • (११) बुधाष्टमी
      • (१२) आनन्दनवमी
      • (१३) शुक्लैकादशी
      • (१४) पापनाशिनी द्वादशी
      • (१५) सुगतिद्वादशी
      • (१६) सुकृतद्वादशी
      • (१७) नन्दत्रयोदशी
      • (१८) प्रदोषव्रत
      • (१९) महेश्वरव्रत
      • (२०) वृषदानव्रत
      • (२१) सर्वार्तिहरव्रत
      • (२२) फाल्गुनी पूर्णिमा
      • (२३) व्रतद्वयी पूर्णिमा
      • (२४) फाल्गुन्यां पूर्वाफाल्गुनी
      • (२५) अशोकव्रत
      • (२६) लक्ष्मीनारायणव्रत
      • (२७) कूर्चव्रत
      • (२८) पृथक्-पृथक् तीर्थक्षेत्रीय व्रत
      • (२९) होलिकादहन
  • +
    परिशिष्ट
    • +
      (१) अधिमासव्रत
      • (१) अधिमास
      • (२) अधिमासव्रत
      • (३) अधिमासव्रत २
      • (४) पुरुषोत्तममासव्रत
      • (५) मलमासव्रत
      • (६) अधिमासीयार्चनव्रत
    • +
      (२) संक्रान्तिव्रत
      • (१) संक्रान्ति
      • (२) संक्रान्तिव्रत
      • (३) संक्रमणव्रत
      • (४) महाजया संक्रान्तिव्रत
      • (५) धनसंक्रान्तिव्रत
      • (६) धान्यसंक्रान्तिव्रत
      • (७) भोगसंक्रान्तिव्रत
      • (८) रूपसंक्रान्तिव्रत
      • (९) तेज:संक्रान्तिव्रत
      • (१०) आयु:संक्रान्तिव्रत
      • (११) मेषादिगत सूर्यव्रत
    • +
      (३) अयनव्रत
      • (१) अयनव्रत
      • (२) अयनव्रत २
    • +
      (४) पक्षव्रत
      • (१) पक्ष
      • (२) पक्षव्रत
    • +
      (५) वारव्रत
      • (१) वारव्रत
      • (२) रविवारव्रत
      • (३) रविवारव्रत २
      • (४) कुष्ठहर आशादित्य रविवारव्रत
      • (५) सौरधर्मोक्त रविवारव्रत
      • (६) दानफल रविवारव्रत
      • (७) वैदिक रविवारव्रत
      • (८) हृदय रविवारव्रत
      • (९) सोमवारव्रत
      • (१०) अर्थप्रद सोमवारव्रत
      • (११) श्रावणमासीय सोमवारव्रत
      • (१२) भौमवारव्रत
      • (१३) भौमव्रत
      • (१४) भौमव्रत २
      • (१५) भौमव्रत ३
      • (१६) बुधव्रत
      • (१७) गुरुव्रत
      • (१८) शुक्रवारव्रत
      • (१९) अनिष्टहर शनिव्रत
      • (२०) सराहुकेतु शनिवारव्रत
      • (२१) शान्तिप्रद शनिव्रत
    • +
      (६) तिथि-वारादि पंचांगव्रत
      • (२२) तिथि-वार-नक्षत्रव्रत
      • (२३) नक्षत्रव्रत
      • (२४) योगव्रत
      • (२५) व्यतीपातव्रत
      • (२६) करणव्रत
      • (२७) भद्राव्रत
      • (२८) विष्टिव्रत
    • +
      (७) प्रकीर्णव्रत
      • (२९) मौनव्रत
      • (३०) शत्रुनाशक व्रत
      • (३१) लक्षपूजाव्रत
      • (३२) लक्षतुलसीदलार्पणव्रत
      • (३३) लक्षप्रणामव्रत
      • (३४) लक्षप्रदक्षिणाव्रत
      • (३५) लक्षवर्तिप्रदानव्रत
      • (३६) लक्षवर्तिदानव्रत
      • (३७) गोपद्मव्रत
      • (३८) धारणपारणव्रत
      • (३९) अश्वत्थोपनयनव्रत
      • (४०) अश्वत्थप्रदक्षिणाव्रत
      • (४१) द्वादशमासव्रत
      • (१) सम्पत्तिप्रद श्रीव्रत
      • (२) सुतप्रद धर्ममूलव्रत
      • (३) मेधावर्द्धक ग्रहणव्रत
      • (४) अनिष्टहर ग्रहणव्रत
      • (५) वैधव्य-योग-नाशक सावित्रीव्रत
      • (६) वैधव्यहर अश्वत्थव्रत
      • (७) वैधव्यहर कर्कटीव्रत
      • (८) वैधव्यहर विवाहव्रत
    • +
      (८) प्रायश्चित्तव्रत
      • (१) प्राजापत्यव्रत
      • (२) पादोनकृच्छ्रव्रत
      • (३) अर्धकृच्छ्रव्रत*
      • (४) पादकृच्छ्रव्रत
      • (५) अतिकृच्छ्र
      • (६) कृच्छ्रातिकृच्छ्र
      • (७) तप्तकृच्छ्रव्रत
      • (८) शीतकृच्छ्रव्रत
      • (९) पर्णकूर्चव्रत
      • (१०) ब्रह्मकूर्चव्रत
      • (११) पर्णकृच्छ्र
      • (१२) पद्मकृच्छ्र
      • (१३) पुष्पकृच्छ्र
      • (१४) फलकृच्छ्र
      • (१५) मूलकृच्छ्र
      • (१६) श्रीकृच्छ्र
      • (१७) जलकृच्छ्रव्रत
      • (१८) सांतपन
      • (१९) कृच्छ्रसांतपन
      • (२०) महासांतपन
      • (२१) अतिसांतपन
      • (२२) ब्रह्मकूर्चव्रत
      • (२३) यतिसांतपन
      • (२४) पराकव्रत
      • (२५) सौम्यकृच्छ्रव्रत
      • (२६) तुलापुरुषव्रत
      • (२७) यावकश्रीकृच्छ्र
      • (२८) यावककृच्छ्रव्रत
      • (२९) अपरजलकृच्छ्र
      • (३०) वज्रकृच्छ्रव्रत
      • (३१) सांतपनव्रत
      • (३२) यतिसांतपन
      • (३३) षाडाहिक सांतपन
      • (३४) साप्ताहिक सांतपन
      • (३५) एकविंशदिनात्मक सांतपन
      • (३६) चान्द्रायणव्रत
      • (३७) यतिचान्द्रायण
      • (३८) शिशुचान्द्रायण
      • (३९) ऋषिचान्द्रायण
      • (४०) सोमायनव्रत
      • (४१) विलोमसोमायन
      • व्रतारम्भकी व्यवस्था
  • +
    पापोंसे होनेवाले सब प्रकारके रोग और कष्टोंको दूर करनेवाले व्रत
    • +
      सर्व रोग निवारण
      • (१) उपोद्‍घात
      • (२) ज्वर
      • (३) पापसम्भूत ज्वरहरव्रत
      • (४) सर्वज्वरहरव्रत
      • (५) ज्वरहर बलिदानव्रत
      • (६) ज्वरहर तर्पणव्रत
      • (७) ज्वरार्तिहरतन्त्रव्रत
      • (८) अतिसारहरव्रत
      • (९) संग्रहणीशमनव्रत
      • (१०) अर्शहरव्रत
      • (११) अजीर्णहरव्रत
      • (१२) मन्दाग्नि-उपशमनव्रत
      • (१३) विषूचिकोपशमनव्रत
      • (१४) पाण्डुरोगप्रशमनव्रत
      • (१५) रक्तपित्तोपशमनव्रत
      • (१६) राजयक्ष्मोपशमनव्रत
      • (१७) १-यक्ष्मान्तक सुवर्णकदली-दानव्रत
      • (१७) २-यक्ष्मान्तक दानव्रत
      • (१८) यक्ष्मोत्पत्ति
      • (१९) यक्ष्मान्तकसानुष्ठान-व्रत
      • (२०) श्वास-कास-कफ-रोगशमनव्रत
      • (२१) रोगत्रयोपशमनव्रत
      • (२२) श्लेष्मान्तकव्रत
      • (२३) वातव्याध्युपशमनव्रत
      • (२४) धनुर्वातोपशमनव्रत
      • (२५) शूलरोगोपशमनव्रत
      • (२६) गुल्मोपशमनव्रत
      • (२७) उदरान्तरीयरोगोपशमनव्रत
      • (२८) जलोदरहरव्रत*
      • (२९) प्लीहोदरहरव्रत
      • (३०) उदरगुल्महरव्रत
      • (३१) कृमिलोदरहरव्रत
    • +
      पापसम्भूत सर्वरोगार्तिहरव्रत
      • (३२) मूत्रकृच्छ्रोपशमनव्रत
      • (३३) मूत्रकृच्छ्रहरव्रत*
      • (३४) बहुमूत्रहरव्रत
      • (३५) अश्मर्युपशमनव्रत
      • (३६) प्रमेहरोगोपशमनव्रत*
      • (३७) प्रदरोपशमनव्रत
      • (३८) प्रदरहरव्रत
      • (३९) श्वयथु (शोथ) रोगहरव्रत
      • (४०) वृषणव्याधिविघातकव्रत
      • (४१) गण्डमालाशमनव्रत*
      • (४२) गलगण्डहरव्रत*
      • (४३) बभ्रुमण्डलहरव्रत
      • (४४) औदुम्बरहरव्रत
      • (४५) पादचक्रहरव्रत
      • (४६) कुष्ठरोगोपशमनव्रत
      • (४७) विभिन्न कुष्ठोपहरव्रत
      • (४८) अर्बुदहरव्रत
      • (४९) वर्वरांगत्वहरव्रत
      • (५०) कण्डूरोगोपशमनव्रत
      • (५१) गजचर्महरव्रत
      • (५२) दद्रुहरव्रत
      • (५३) लूताजनितरोगहरव्रत
      • (५४) कृष्णगुल्मोपशमनव्रत
      • (५५) अन्त्रवृद्धिविरोधकव्रत
      • (५६) मेदहरव्रत
      • (५७) श्लीपदहरव्रत
      • (५८) शीर्षरोगोपशमनव्रत
      • (५९) खल्वाटत्वहरव्रत
      • (६०) नेत्ररोगोपशमनव्रत
      • (६१) रात्र्यन्धत्वहरव्रत
      • (६२) नेत्रपूयहरव्रत
      • (६३) नेत्रगतसर्वरोगोपशमनव्रत
      • (६४) नेत्रादिसर्वरोगहरव्रत
      • (६५) एकाक्षिगतनेत्ररोगोपशमनव्रत
      • (६६) कर्णरोगोपशमनव्रत
      • (६७) बधिरत्वहरव्रत
      • (६८) नासारोगहरव्रत
      • (६९) मुखरोगहरव्रत
      • (७०) मूकत्वहरव्रत
      • (७१) कण्ठगतरोगहरव्रत
      • (७२) दुर्गन्धनाशकव्रत
      • (७३) अपस्मारहरव्रत
      • (७४) भगन्दररोगोपशमनव्रत
      • (७५) भगन्दरहरदानव्रत
      • (७६) गुदरोगहरव्रत
      • (७७) पंगुत्वहरव्रत
      • (७८) पंगुरोगहरव्रत
      • (७९) कुब्जत्वहरव्रत
      • (८०) कुनखत्वहरव्रत
      • (८१) दन्तहीनत्वदोषहरव्रत
      • (८२) शीर्षव्रणहरव्रत
      • (८३) शेफसव्रणहरव्रत
      • (८४) योनिगतव्रणहरव्रत
      • (८५) स्त्रीस्तनस्फोटकहरव्रत
      • (८६) वातकृतरक्तस्रावहरव्रत
      • (८७) गर्भस्रावहरव्रत
      • (८८) सुतहीनत्वदोषहरव्रत
      • (८९) वन्ध्यात्वहरगौरीव्रत
      • (९०) षण्ढत्वहरव्रत
      • (९१) उन्मादरोगहरव्रत
      • (९२) जालन्धररोगहरछायापात्रविधानव्रत
      • (९३) सर्वव्याधिहरव्रत
      • (९४) प्रसवपीडाहरव्रत
    • +
      लोकहितकरव्रत
      • (९५) अनावृष्टॺुपशमनविधानव्रत
      • (९६) वृष्टिप्रदव्रत
      • (९७) महामारीशमनविधानव्रत
      • (९८) सर्वरोगनाशक धर्मराजव्रत
      • (९९) सर्वरोगहर चित्रगुप्तव्रत
      • (१००) कलिमलहर श्रीकृष्णव्रत
    • +
      पाँच पुत्रप्रद व्रत
      • (१) गो-पूजन
      • (२) अभिलाषाष्टक*
      • (३) पापघट-दान
      • (४) कृष्णव्रत
      • (५) गायत्रीपुरश्चरण
  • +
    कथाएँ
    • वटसावित्रीव्रत-कथा
    • मंगलागौरीव्रत-कथा
    • हरितालिकाव्रत-कथा
    • (भाद्रपद-कृष्ण) संकष्टचतुर्थीव्रत-कथा
    • ऋषिपंचमीव्रत-कथा
    • अनन्तव्रत-कथा
    • (माघकृष्ण) संकष्टचतुर्थीव्रत-कथा
    • श्रीशिवरात्रिव्रत-कथा
  • अन्तिम पृष्ठ

सम्बंधित ई-पुस्तकें

श्रीविष्णुसहस्रनामस्तोत्रम् (नामावली सहित)

श्रीविष्णुसहस्रनामस्तोत्रम् (नामावल...

रामरक्षास्तोत्रम्

रामरक्षास्तोत्रम्

आदित्यहृदयस्तोत्रम्

आदित्यहृदयस्तोत्रम्

नित्यस्तुति:

नित्यस्तुति:

गजेन्द्रमोक्ष

गजेन्द्रमोक्ष